PHẬT ĐIỂN PHỔ THÔNG: DẪN VÀO TUỆ GIÁC PHẬT (TÁI BẢN LẦN 6-2023 - Sách phi lợi nhuận)

Giá

:

220.000₫

Mô tả :

SÁCH PHI LỢI NHUẬN

Số trang: 848
Xuất bản 2019
Tái bản 2022 (lần 5), 2023 (lần 6)

TÁI BẢN THÁNG 7.2022 ; 10.2023.

 

(Ấn hành 2019 nhân Đại lễ Vesak - Liên Hiệp Quốc)

Chủ biên bản dịch Việt:  Lê Mạnh Thát - Tuệ Sỹ
Tổng biên tập: Thích Tuệ Sỹ
Phiên dịch: Thích Hạnh Viên, Thích Nữ Khánh Năng, Thích Thanh Hòa, Pháp Hiền Cư sỹ, Nguyễn Quốc Bình.

 

--------

Một số lời giới thiệu:
Vì sao không có "nguyên nhân duy nhất" cho bất cứ điều gì?
Một trong những thói quen tư duy phổ biến nhất của con người hiện đại là tìm một nguyên nhân duy nhất cho mọi sự việc — một người để đổ lỗi, một quyết định để hối hận, một thời điểm để quay lại sửa. Cấu trúc tư duy này ăn sâu đến mức ta hiếm khi nhận ra nó đang vận hành.
Giáo lý duyên khởi — paṭiccasamuppāda — đưa ra một mô hình hoàn toàn khác. Mọi pháp sinh khởi đều do nhiều nhân duyên hội tụ, không phải một nguyên nhân đơn lẻ, và bản thân mỗi nhân duyên đó lại là kết quả của những nhân duyên khác. "Các pháp sanh bởi nhân, Như Lai thuyết nhân ấy. Các pháp diệt cũng vậy." Đây là một phát biểu về cấu trúc của thực tại, không phải một công thức đạo đức về nhân quả thiện ác đơn giản.
Điều tinh vi hơn nằm ở cách kinh điển mô tả chuỗi mười hai chi duyên khởi — từ vô minh đến hành, thức, danh sắc... cho đến sanh, già, chết. Chuỗi này được gọi là thâm áo, đến mức khi tôn giả Ānanda nói rằng giáo pháp này "minh bạch" với mình, Đức Phật lập tức cảnh báo: "Chớ có nói vậy... Chính vì không tỏ ngộ, không thông đạt duyên khởi mà chúng sanh không thể vượt ra khỏi luân hồi." Cái khó không nằm ở việc hiểu khái niệm, mà ở việc nhận ra duyên khởi đang vận hành ngay trong khoảnh khắc hiện tại của tâm mình — không phải như một lý thuyết về thế giới bên ngoài.
Có một điểm thường bị bỏ qua: duyên khởi không khẳng định mọi sự là thực hữu, cũng không khẳng định mọi sự là ảo giác hoàn toàn không có gì. Kinh điển gọi đây là trung đạo của nhận thức — thế giới là một dòng tương tục sinh diệt, không phải một tập hợp các thực thể cố định, nhưng cũng không phải hư không. Vấn đề không phải là thế giới có tồn tại hay không, mà là cách tâm ta nắm bắt nó như thể nó tồn tại theo cách mà nó không tồn tại.
Khi áp dụng vào đời sống: việc tìm "ai là người chịu trách nhiệm" cho một thất bại, một mối quan hệ đổ vỡ, hay một quyết định sai lầm — luôn là một sự đơn giản hóa. Không phải để miễn trừ trách nhiệm, mà vì bản thân khái niệm "một nguyên nhân, một thời điểm, một con người" đã là một cấu trúc do tâm dựng lên để có thể nắm bắt và xử lý. Câu hỏi đáng đặt ra không phải "ai/cái gì gây ra điều này", mà là "những điều kiện nào đã hội tụ, và những điều kiện đó đến từ đâu".
Chủ đề này được phân tích qua kinh điển gốc trong Phật Điển Phổ Thông – Dẫn Vào Tuệ Giác Phật. Tác phẩm là sáng kiến đầu tiên, nơi toàn bộ tinh hoa kinh điển Phật giáo từ 3 truyền thống lớn – Thượng tọa bộ, Đại thừa, Kim cang thừa – được tập hợp trong một tập sách tiếng Việt do các học giả Phật học quốc tế thực hiện.)