NHỮNG MÁI TRƯỜNG TƯ THỤC XƯA VÀ DẤU ẤN CỦA LÒNG NHÂN ÁI…
Trương Thị Thu Hằng
Nhìn lại nền giáo dục miền Nam trước năm 1975, bên cạnh hệ thống trường công lập, các ngôi trường tư thục do các dòng tu, hội đoàn tôn giáo hoặc những nhà giáo tâm huyết sáng lập đã để lại một di sản vô giá.
Ở đó, giáo dục không chỉ là truyền đạt kiến thức, mà còn là sứ mệnh nhân bản – nơi chữ "Tâm" và lòng bác ái luôn được đặt lên hàng đầu để nâng đỡ những mảnh đời kém may mắn.
Dưới đây là những mái trường xưa đã trở thành biểu tượng đẹp đẽ của tình người và sự sẻ chia:
1. Viện Đại học Đà Lạt – Vị Viện trưởng nhân hậu và tình thương "Thụ Nhân":
Nằm giữa đồi thông sương mù, Viện Đại học Đà Lạt (1957 – 1975) nổi tiếng với môi trường đào tạo khai phóng và đầy ắp tình người. Trong ký ức và giai thoại của nhiều thế hệ sinh viên Thụ Nhân, Đức Ông Viện trưởng Simon Nguyễn Văn Lập là hiện thân của lòng bao dung khi ngài từng cho đốt sạch toàn bộ hồ sơ ghi nợ học phí lúc rời nhiệm sở năm 1970, giúp các sinh viên nghèo trút bỏ gánh nặng để yên tâm thi cử và nhận bằng tốt nghiệp.
2. Viện Đại học Vạn Hạnh – Tinh thần từ bi và tri thức khai phóng:
Được thành lập tại Sài Gòn vào năm 1964 bởi Giáo hội Phật giáo Việt Nam Thống nhất, Viện Đại học Vạn Hạnh mở rộng cánh cửa đón nhận sinh viên từ mọi tầng lớp, không phân biệt tôn giáo. Nhà trường luôn dành sự quan tâm đặc biệt cho sinh viên nghèo hiếu học thông qua các quỹ học bổng và các chương trình bảo trợ đời sống cho sinh viên từ các tỉnh về trọ học, chắp cánh cho biết bao trí thức trẻ vươn lên.
3. Hệ thống Trường Lasan và những lớp "Nghĩa Thục" miễn phí:
Dưới sự điều hành của các sư huynh Dòng Lasan, những ngôi trường danh tiếng như Taberd, Lasan Đức Minh, Lasan Adran… không chỉ đào tạo nên nhiều thế hệ ưu tú mà còn âm thầm thực hiện sứ mệnh bác ái. Ngay bên cạnh các ngôi trường lớn, các sư huynh luôn mở thêm các lớp học miễn phí (trường Lasan Nghĩa Thục) để dạy chữ, dạy nghề và lo từng bữa ăn cho trẻ em nghèo, mồ côi.
4. Hệ thống Trường Trung học Bồ Đề và Nguyễn Bá Tòng – Cánh cửa cho con em bình dân:
Nếu hệ thống trường Bồ Đề của Phật giáo trải dài khắp miền Trung và miền Nam là chốn nương tựa học hành cho con em gia đình nghèo khó, nạn nhân chiến cuộc, thì hệ thống trường Nguyễn Bá Tòng của Công giáo lại nổi tiếng với mức học phí rất nhẹ nhàng. Tại cả hai hệ thống trường này, vô số học sinh có hoàn cảnh éo le đã được các vị hiệu trưởng miễn giảm hoàn toàn học phí để không phải dang dở việc học.
5. Các trường Nữ Trung học và Tư thục tâm huyết tại Sài Gòn:
Từ những ngôi trường nữ sinh như Regina Pacis, Regina Mundi do các nữ tu Dòng Đức Bà phụ trách, cho đến các trường tư thục của giới nhà giáo như Đức Trí, Hưng Đạo, Văn Lang… đâu đâu cũng có những câu chuyện cảm động về tình thầy trò. Nhiều thầy cô hiệu trưởng sẵn sàng cho học trò nợ học phí suốt nhiều năm liền mà không một lời nhắc nhở, chỉ mong các em thành người tử tế.
6. Cô nhi viện Quách Thị Trang – Mái ấm phía sau Việt Nam Quốc Tự:
Không chỉ là một cơ sở từ thiện nuôi dưỡng hàng nghìn trẻ em mồ côi sau biến cố năm 1963, Cô nhi viện Quách Thị Trang còn là một ngôi trường tình thương đặc biệt. Dưới sự che chở của quý Thầy, quý Sư cô cùng các nhà giáo tận tụy lặng thầm đứng lớp dạy chữ, dạy toán, dạy văn… biết bao trẻ em thiếu vắng tình thân đã được rèn giũa nên người. Nhiều anh chị lớn lên từ mái ấm này sau đó đã vươn lên thành danh khắp năm châu, trở thành những bác sĩ, kỹ sư, trí thức đáng kính và tiếp tục mang lòng nhân ái quay về giúp đời.
Hơn nửa thế kỷ đã đi qua, nhiều ngôi trường xưa nay đã đổi thay tên gọi hay diện mạo, nhưng tinh thần giáo dục vì con người và những câu chuyện về lòng nhân ái thuở ấy vẫn còn sống mãi như một ký ức đẹp đẽ trong lòng bao thế hệ.
Trường Thị Thu Hằng
Tác giả: Việt Luận – Viet's Herald
Ngày đăng: Thứ Ba, 10/11/2026 lúc 17:57
Nguồn: https://www.facebook.com/share/p/1ZKUEhZzyg/
Dữ liệu số hoá đang tải về, xin chờ thêm, trân trọng cảm ơn.