Từ Koln, ngồi tàu ICE… lắc lư về Amsterdam, mấy giờ rảnh rỗi, đọc tin nhắn, bình luận và thả cho đầu óc muốn bay đâu thì bay…
Chợt nhận ra: tâm không còn “động” trước những tin “hot”, những bình luận trái chiều…!!!
Không vui, không buồn, không hân hoan, háo hức cũng không buồn rầu, giận dữ thì “facebook” nhắc lại:
“Bị lừa mất hơn 20 tỷ… mà tâm không động.
Xém mất nhà, văng ra ngoài đường, chỉ giật mình, rồi lại bình tĩnh tìm cách giải quyết mà không oán giận những người lừa đảo!
Ngay lúc này, không còn tiền để giải quyết những khó khăn trước mắt, tuy không có tâm trạng để vẽ tiếp (còn nhiều tranh dở dang), vẫn pha một bình cà phê, một ấm trà… nhâm nhi, cảm nhận hương vị thơm nhẹ của gói trà bạn gửi tặng!
Khả năng định tĩnh không phải trời cho, mà chỉ đơn giản là noi theo Ôn!
Chẳng những Ôn dạy về lòng từ bi mà còn cho mình thấy sự “tĩnh lự” của thiền tâm!
“… Nếu tâm quý vị thường xuyên nghĩ đến tiền bạc và của cải thì thật sự quý vị chỉ đang chuẩn bị nền tảng cho việc tái sinh làm một hồn ma bóng quế đau đớn vì đói khát. Nếu suy nghĩ của quý vị cứ ám ảnh chuyện gia đình và người thân thì quý vị chỉ làm tăng thêm những thống khổ vì chia ly khi chết. Nhưng nếu quý vị thường xuyên có tín tâm thì quý vị sẽ có được sự tịch tĩnh và an tâm dài lâu. Chỉ nhớ đến tên người thầy tâm linh của mình thôi cũng đủ để chuyển hóa trọn vẹn các ý tưởng của quý vị. Chỉ hình dung thầy mình trên đỉnh đầu thôi, cho dù chỉ trong giây lát, cũng có thể làm tiêu tan vọng tưởng đảo điên. Tín tâm là chiếc vòng khuyên để cho ‘lưỡi câu’ từ bi của người thầy kéo quý vị ra khỏi vũng lầy của luân hồi sinh tử…”
| Dilgo Khyentse Rinpoche – Thầy Đạo Sinh Phan Minh Trị chuyển ngữ |
Thật vậy, nếu bạn cứ loay hoay mãi với sự hơn thua, được mất… thì khi sức tàn, lực kiệt, bạn sẽ rời trần thế trong sự tiếc nuối đầy cay đắng…
Điều ấy thật sự không đáng, bạn không thể “đúng” thay cho người khác, hoặc “hay” hơn, “giỏi” hơn người khác!”
Sài Gòn 3.10.2024
———
Không biết diễn tả trạng thái tâm này như thế nào.
Nó không chỉ là sự tĩnh lặng mà còn mang lại cảm giác vui vui rất khó tả.
Trong cuốn: “Buddha’s Brain: The Practical Neuroscience of Happiness, Love, and Wisdom” – tác giả Rick Hanson và Richard Mendius.
|Nhà xuất bản Hồng Đức phát hành năm 2009|
“… Não không phải một cấu trúc hoàn toàn cố định sau khi con người trưởng thành. Những gì chúng ta thường xuyên làm, cách chúng ta chú ý và những phản ứng được lặp đi lặp lại có thể góp phần định hình hoạt động của hệ thần kinh…”
Sự định tĩnh không tự nhiên “có” mà nó là kết quả của sự rèn luyện tâm trí.
Chắc chắn rằng, chưa cần lời chê bai, mà chỉ một điều khác ý cũng đủ khiến bản mặt xụ xuống liền, hoặc ngược lại, một lời khen nhẹ nhàng, khéo léo cũng làm tâm trạng “tươi” lên.
Đó là phản ứng bản năng bình thường của thần kinh, và người ta thường cho rằng nó vô hại.
Điều đó không đúng, nó không “vô hại”!
Khi tích tụ tới một mức nào đó, nó sẽ cuốn bạn vào căng thẳng, sợ hãi và đau khổ…
“… Con người có xu hướng chú ý mạnh đến những điều tiêu cực. Về mặt tiến hóa, việc nhanh chóng nhận ra nguy hiểm và ghi nhớ những gì có thể gây tổn hại từng có giá trị sinh tồn. Bởi vậy, một lời chê đôi khi có thể ám ảnh lâu hơn nhiều lời khen, còn một sự cố nhỏ cũng có thể khiến cả ngày trở nên nặng nề…”
Có nhiều cách để “thoát” ra khỏi trạng thái đó, và thường thì người ta sẽ nghĩ đến “thiền” (!).
Tuy nhiên, riêng mình nghĩ khác: thiền là một cách rèn luyện sự chú ý và tạo khả năng tự nhận biết trạng thái tinh thần, nhưng nó không phải liều thuốc đặc trị chống trầm cảm.
Cách của mình đơn giản hơn: luôn tự nhìn lại mình, nhưng không phải để nghĩ: “có lẽ mình sai!” mà là dùng những trải nghiệm để tự cân bằng, không tìm cách phủ nhận hay bác bỏ những chê bai, chỉ trích hoặc cố phớt lờ những khó khăn lớn nhỏ (điều không thể và không cần thiết), mà nhìn những “chướng ngại” đó bằng con mắt khác: trong nhà Phật có khái niệm “metta” – hàm nghĩa từ ái, thiện chí không phân biệt và tình thương không điều kiện – vì giận hờn, oán trách, thù ghét là vô ích, thậm chí vô nghĩa vì đó chỉ là sự vận hành tối tăm của “cái tôi”!
Do vậy, dọn dẹp, thu gọn “cái tôi” càng nhỏ, gọn càng tốt (cũng không ảo tưởng triệt tiêu nó – vì không thể).
Với mình, điều này đơn giản, dù phải trải qua quá trình rèn luyện khá lâu. Nhưng với nhiều người, mình biết là cực khó (thậm chí là không thể)…
Nhưng biết làm sao!
Đó là lựa chọn của mỗi người.
Hôm qua, mình nhìn thấy trên sân ga, một người đàn ông kéo theo cái vali vải (có bánh xe) in dòng chữ rất to: “I’m busy living” (“t đang bận sống”) liền bật cười!
Phải, tao cũng đang bận sống, còn mày, mày sống thế nào?
Amsterdam 3.10.2026
Từ FB tác giả, Nguyễn Thanh Bình
Tựa do PhatViet tạm đặt.